بيجنگ: چين جيڪو ويجهڙائي وارن سالن دوران خلائي تحقيق ۾ تيزيءَ سان اڳتي وڌي رهيو آهي، هاڻي چنڊ جي ان حصي تي ريڊيو ٽيلي اسڪوپ لڳائڻ جو منصوبو جوڙي رهيو آهي، جيڪو ڌرتيءَ تان نظر نه ٿو اچي.
پرڏيهي ميڊيا جي رپورٽ موجب، ڄاڻايل ٽيلي اسڪوپ 2030ع جي ڏهاڪي ۾ مڪمل ٿيندي ۽ اِها پوپٽ جي جهڙين 7200 وائر انٽينائن تي ٻڌل هوندي ۽ اِهي اينٽينائون 30 ڪلوميٽر جي ايراضيءَ تي پکڙيل هونديون.
هن ٽيلي اسڪوپ ذريعي ڪائنات جي ڳجهه کي سمجهڻ جي ڪوشش ڪئي ويندي، چنڊ تي هئڻ سبب ان لاءِ سيارن، ڪهڪشائن ۽ بليڪ هولز جا ريڊيو سگنل حاصل ڪرڻ وڌيڪ آسان هوندو.
هن منصوبي جي شروعات چين طرفان موڪليل چينگ اي 7 ۽ اي 8 مشنز سان ٿيڻ جو امڪان آهي، جن مان چينگ اي 7 کي 2026ع ۽ اي 8 کي 2028ع ۾ چنڊ تي موڪليو ويندو.
ريڊيو ٽيلي اسڪوپ ذريعي چين کي نوان سيارا ڳولڻ جو موقعو ملندو، جيڪي انساني رهائش لاءِ موزون ٿي سگهن ٿا، جڏهن ته ڪائنات جي ابتدا بابت نئين ڄاڻ پڻ حاصل ٿيندي.
رپورٽ موجب، ٽيلي اسڪوپ جي تياري ٽي مرحلن ۾ ٿيندي، پهرئين مرحلي ۾ 3 سالن اندر 16 اينٽينائون لڳايون وينديون ۽ لاڳاپيل اوزار به لڳيا ويندا، جن لاءِ چينگ اي مشن جا لينڊرز استعمال ڪيا ويندا.
ٻئي مرحلي ۾ 3 کان 5 سالن اندر خلا باز ٿاڪ جو ڪم مڪمل ڪندا.
ٽئين مرحلي ۾ باقي بچيل هڙئي اينٽينائون لڳايو وينديون ۽ تيستائين چنڊ تي چين جي تحقيقاتي بيس جي اڏاوت جو ڪم پڻ مڪمل ٿي ويندو.