انقره: ترڪي جو انقا ٿري اسٽيلٿ جنگي ڊرون هاڻي خودمختيار جهاز کڻي هلڻ ۽ انهن کي هوا مان لانچ ڪرڻ جي صلاحيت حاصل ڪرڻ جي وڌيڪ ويجهو پهچي رهيو آهي. تازو ئي ترڪ ايرو اسپيس انڊسٽريز (TUSAŞ) اهڙيون اڏامن جون تصويرون جاري ڪيون آهن، جن ۾ فلائنگ وِنگ UCAV پنهنجي پرن هيٺ ٻن جيٽ انجڻ وارن SÜPER ŞİMŞEK UAVs يعني ’طاقتور کنوڻ‘ ڊرون کي کڻي اڏامندي نظر اچي رهيو آهي.
TUSAŞ اها وڊيو ”Gizli Güç!“ جي پيغام سان جاري ڪئي، جنهن جو مطلب آهي ”ڳجهي طاقت!“
هيءَ اڏام اهڙي فضائي لانچ واري تصور کي ظاهر ڪري ٿي، جنهن سان ANKA III صرف عام هٿيار کڻندڙ ڊرون نه رهندو، پر ننڍن خودمختيار نظامن کي به خطرناڪ علائقن تائين کڻي وڃي، اتي لانچ ڪري سگهندو. اهي ننڍا نظام نگراني، اليڪٽرانڪ جنگ، دشمن کي دوکو ڏيڻ يا حملي جهڙن مشنن لاءِ استعمال ٿي سگهن ٿا.
ANKA III جو نئون ڪردار
تازي اڏام ANKA III جي اڳوڻي ترقيءَ تي ٻڌل آهي. ترڪ ايرو اسپيس ان کان اڳ به SAHA Expo 2026 ۾ ANKA III کي ٻن’طاقتور کنوڻ‘ نالي هي ڊرون جهازن سان گڏ کڻي هلندي ڏيکاريو هو.
8 اپريل 2025ع تي ANKA III اڏام دوران هڪ ٻن’طاقتور کنوڻ‘ کي به لانچ ڪيو هو. ان وقت اڏام جي اوچائي تقريباً 10,130 فوٽ ۽ رفتار 150 ناٽ هئي.
14 آگسٽ واري مظاهري مان ظاهر ٿئي ٿو ته ٻن ننڍن جهازن کي کڻڻ وارو نظام هاڻي فضائي آزمائشن جي مرحلي ۾ داخل ٿي چڪو آهي. ANKA III ننڍن UAVs کي اڳتي کڻي وڃي سگهي ٿو ۽ مقرر ڪيل هنڌ تي انهن کي هوا مان آزاد ڪري سگهي ٿو، جنهن سان انهن کي پنهنجو مشن شروع ڪرڻ کان اڳ ئي اوچائي ۽ رفتار حاصل ٿي وڃي ٿي.
TUSAŞ موجب ANKA III هڪ ٽربوفين انجڻ سان هلندڙ UCAV آهي، جيڪو وڌ ۾ وڌ 40,000 فوٽ اوچائي تائين اڏامي سگهي ٿو. اهو 30,000 فوٽ جي اوچائي تي 489 ميل في ڪلاڪ تائين رفتار حاصل ڪري سگهي ٿو ۽ وڌ ۾ وڌ 10 ڪلاڪن تائين هوا ۾ رهي سگهي ٿو.
اهو انٽيليجنس، نگراني ۽ جاسوسي (ISR)، اليڪٽرانڪ جنگ، مواصلاتي رابطي کي اڳتي منتقل ڪرڻ ۽ انساني توڙي غير انساني جنگي نظامن سان گڏ ڪم ڪرڻ لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿو.
ٻن’طاقتور کنوڻ‘ وڌيڪ آپشن فراهم ڪري ٿو
ٻن’طاقتور کنوڻ‘، ANKA III کي اهڙو خودمختيار ۽ خرچ ٿيڻ وارو يونٽ کڻڻ جي صلاحيت ڏئي ٿو، جنهن کي جنگ جي ميدان ۾ مختلف ڪمن لاءِ تيار ڪري سگهجي ٿو.
هي تقريباً 13 فوٽ ڊگهو UAV وڌ ۾ وڌ 441 پائونڊ وزن سان اڏام شروع ڪري سگهي ٿو، جڏهن ته ان ۾ 110 پائونڊ تائين سامان يا پيلود کڻي وڃڻ جي صلاحيت آهي. اهو 35,000 فوٽ تائين اوچائي تي اڏامي ۽ 647 ميل في ڪلاڪ تائين رفتار حاصل ڪري سگهي ٿو.
ان جا سامان ۽ نظام ريڊار ۽ انفراريڊ نشانن کي وڌائي سگهن ٿا، اليڪٽرانڪ مدد فراهم ڪري سگهن ٿا، سگنلن ۾ خلل وجهي سگهن ٿا، دفاعي جوابي قدمن لاءِ استعمال ٿي سگهن ٿا ۽ حملا به ڪري سگهن ٿا.
اهو پاڻمرادو اڏام به ڪري سگهي ٿو ۽ اڏام دوران پنهنجي مشن بابت نيون هدايتون پڻ حاصل ڪري سگهي ٿو.
اها لچڪ ننڍي UAV کي جديد هوائي دفاعي نظامن خلاف استعمال ڪرڻ ۾ مدد ڏئي سگهي ٿي. مختلف UAVs کي دشمن کي دوکو ڏيڻ، اليڪٽرانڪ جنگ يا حملي لاءِ استعمال ڪري سگهجي ٿو، جنهن سان دشمن جي دفاعي نظام کي هڪ ئي وقت هوا ۾ ڪيترن ئي مختلف خطرن کي منهن ڏيڻو پوندو.
گهڻ سطحي جنگي نيٽ ورڪ
’طاقتور کنوڻ‘هي نظام ترڪي جي گڏيل طور ڪم ڪندڙ جنگي جهازن جي وسيع منصوبي سان پڻ هم آهنگ آهي.
عالمي دفاعي شو 2026 ۾ ترڪ ايرو اسپيس هڪ اهڙو تصور پيش ڪيو هو، جنهن ۾ انساني پائلٽ وارو KAAN فائٽر جيٽ ANKA III UCAVs سان گڏجي ڪم ڪري ٿو.
’طاقتور کنوڻ‘ کي شامل ڪرڻ سان هن نظام ۾ هڪ ٻي سطح به اچي ٿي. مستقبل ۾ ممڪن آهي ته: ڪان جنگي جهاز انساني نگراني هيٺ مشن جو ڪنٽرول سنڀالي؛ ANKA III اسٽيلٿ سينسر ۽ رابطي/هم آهنگي ڪندڙ نظام طور ڪم ڪري؛ جڏهن ته ننڍا UAVs ان کان به اڳتي وڃي مشن سرانجام ڏين.
هي مڪمل ٽن سطحن وارو نظام اڃا تائين عوامي طور تي آزمائشي صورت ۾ ڏيکاريو نه ويو آهي، تنهنڪري في الحال اهو هڪ نئون تصور آهي. تنهن هوندي به، ان جا الڳ الڳ حصا تيزيءَ سان ترقي ڪري رهيا آهن.
مارچ 2026ع ۾ ترڪي چيو هو ته ڪيترائي’طاقتور کنوڻ‘ جهاز ترڪ فضائي فوج ۾ شامل ڪيا ويا آهن.
مستقبل جي هوائي جنگ لاءِ ان جو مطلب ڇا آهي؟
ANKA III جي تازي اڏام اهڙي جنگي تصور ڏانهن اشارو ڪري ٿي، جنهن ۾ هڪ جهاز پاڻ اڏام شروع ڪرڻ کان پوءِ وڌيڪ خودمختيار نظامن کي لانچ ڪري سگهي ٿو.
ان سان هڪ ئي مشن دوران وڌيڪ سينسر، اليڪٽرانڪ جنگ جا اوزار ۽ حملي جا آپشن دستياب ٿي سگهن ٿا، بغير ان جي ته هر جهاز کي ساڳيو ڪم ڪرڻو پوي.
مستقبل ۾ اهڙو نظام جيڪو دشمن جي دفاعي نظام کي دشمن جي هوائي دفاع کي دٻائڻ يا تباهه ڪرڻ، ISR، برقي مقناطيسي جنگ ۽ مختلف هنڌن تان ورهائي جنگ ڪرڻ لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿو.
نيٽو لاءِ به اهڙا نظام مستقبل ۾ دشمن جي سخت هوائي دفاع واري علائقي ۾ آپريشن ڪرڻ جا وڌيڪ آپشن فراهم ڪري سگهن ٿا، خاص طور تي جيڪڏهن ايندڙ ورزن محفوظ مواصلاتي نظام ۽ اتحادي ملڪن جي جنگي نيٽ ورڪن سان گڏ ڪم ڪرڻ جي صلاحيت رکن.
ان ڪري ANKA III جي هيءَ نئين وڊيو رڳو هڪ نئين قسم جو پيلوڊ کڻڻ وارو مظاهرو ناهي. اها ان ڳالهه جو ثبوت آهي ته ترڪي اهڙا جهاز تيار ڪري رهيو آهي، جيڪي ٻين خودمختيار پليٽ فارمن کي پاڻ سان کڻي، انهن کي لانچ ۽ انهن سان هم آهنگي به ڪري سگهن ٿا.
اهڙي طرح ANKA III جو ڪردار هڪ عام جنگي ڊرون کان اڳتي وڌي هڪ نيٽ ورڪ سان ڳنڍيل جنگي مرڪز ڏانهن وڌي رهيو آهي.
تبصرے بند ہیں۔