ڪراچي: يمن سان لاڳاپيل حوثين خميس ڏينهن دعويٰ ڪئي ته هنن سعودي عرب خلاف سامونڊي ناڪابندي جي مهم جي حصي طور ٻن سعودي تيل بردار جهازن تي حملو ڪيو آهي، جنهن سان عالمي تيل جي فراهمي لاءِ هڪ ٻيو اهم سامونڊي رستو به خطري ۾ پئجي ويو آهي، جڏهن ته ايران اڳ ئي آبنائي هرمز کي لڳ ڀڳ بند ڪري ڇڏيو آهي. آمريڪي فوج اربع ڏينهن چيو ته صدر ڊونلڊ ٽرمپ جي هدايت تي ايران تي حملن جو نئون سلسلو شروع ڪيو ويو آهي، جيڪو لڳاتار ٻارهين رات آهي جو آمريڪا ايران تي حملا ڪري رهيو آهي. حوثي، جيڪي عرب اپٻيٽ جي ٻئي ڇيڙي تي واقع باب المندب لنگهه ڀرسان علائقن تي ڪنٽرول رکن ٿا، سومر ڏينهن اعلان ڪيو هو ته هو سعودي عرب خلاف سامونڊي ناڪابندي لاڳو ڪري رهيا آهن. ڪجهه تجزيه نگارن موجب اهو ايران جي هڪ حڪمت عملي آهي، جنهن جو مقصد جنگي ۽ سفارتي سطح تي وڌيڪ دٻاءُ پيدا ڪري فائدو حاصل ڪرڻ آهي.
عالمي منڊي ۾ تيل مهانگو، ٻن سعودي جهازن تي حملن جي دعويٰ
ڳاڙهي سمنڊ ۾ جهازراني بابت نون خطرن کان اڳ ئي ايران جي هرمز لنگهه تي لڳ ڀڳ مڪمل ناڪابندي سبب دنيا ۾ مهانگائي وڌي وئي هئي. تيل جون قيمتون مٿي چڙهي ويون، آمريڪا ۾ پيٽرول مهانگو ٿي ويو ۽ صارفين تي مالي بار وڌي ويو، جڏهن ته غير مقبول جنگ سبب نومبر ۾ ٿيندڙ ڪانگريس جي چونڊن کان اڳ ٽرمپ جي ريپبلڪن اتحادين تي به سياسي دٻاءُ وڌي ويو آهي. اڱاري ڏينهن سعودي چين ۽ ڀارت ويندڙ ٽي تيل بردار جهاز پنهنجو رخ موڙي واپس هليا ويا، جڏهن ته اربع ڏينهن پنج ٻيا ٽينڪر به هرمز کان به سوڙهي لنگهه باب المندب کان بچڻ لاءِ ڳاڙهي سمنڊ ۾ پنهنجو رستو تبديل ڪري ويا. حوثين چيو ته سندن فوجن ڳاڙهي سمنڊ ۾ ٻن سعودي تيل بردار جهازن تي ميزائلن ۽ ڊرونن سان حملو ڪيو، جن جي سڃاڻپ اينسيليا (Encelia) ۽ ليلا (Layla) طور ڪئي وئي آهي. سعودي سرڪاري خبرون ڏيندڙ اداري SPA هڪ سرڪاري ذريعي جي حوالي سان ٻڌايو ته اينسيليا جهاز تي حملو ٿيو، جنهن سبب جهاز جي اڳئين حصي ۾ باهه لڳي وئي، جڏهن ته ليلا تي حملي جي آزاد ذريعن کان اڃا تائين تصديق نه ٿي سگهي آهي. سامونڊي سلامتي سان لاڳاپيل هڪ ذريعي ٻڌايو ته اينسيليا جهاز اربع رات دير سان ڳاڙهي سمنڊ ۾ سعودي بندرگاهه جيزان جي ويجهو ميزائل لڳڻ بعد امدادي سڏ (Distress Call) موڪليو. سعودي عرب جا لکين بيرل تيل روزانو آبنائي هرمز کان بچڻ لاءِ پنهنجي ڳاڙهي سمنڊ واري بندرگاهه ينبع ڏانهن موڪليا پيا وڃن. جيڪڏهن اهي جهاز باب المندب آبنائي مان نه لنگهي سگهندا ته پوءِ انهن وٽ رڳو سوئيز ڪينال وارو اتر وارو رستو رهجي ويندو، جنهن سان سفر ۾ ڪيترائي هفتا وڌيڪ لڳندا ۽ خرچ به گهڻو وڌي ويندو. حوثين پاران سعودي عرب خلاف سامونڊي ناڪابندي لاڳو ڪرڻ جي ڌمڪي جنگ کي وڌيڪ وسيع ڪري سگهي ٿي ۽ آمريڪي فوج تي اضافي دٻاءُ وجهي سگهي ٿي، اهڙو خيال موجوده ۽ اڳوڻن آمريڪي عملدارن ظاهر ڪيو آهي. چين جا ٻه تمام وڏا خام تيل کڻندڙ جهاز، جيڪي گڏيل طور تي سعودي عرب جا لڳ ڀڳ 40 لک بيرل تيل کڻي رهيا هئا، خميس ڏينهن باب المندب آبنائي ڏانهن وڌي رهيا هئا، جنهن جي تصديق جهازراني جي انگن اکرن مان ٿي آهي.
آمريڪي حملا بند نه ٿيا ته “نئين حڪمت عملين” تي عمل ڪبو، ايران
ايران جي فوج جي ترجمان بريگيڊيئر جنرل امير محمد اڪرامينيا چيو آهي ته جيڪڏهن آمريڪا ايران جي ڏاکڻن علائقن جي بنيادي ڍانچي تي حملا جاري رکيا ته ملڪ جون سلامتي واريون فورسون “نئين حڪمت عملين ۽ نون منظرنامن” تي عمل ڪندي، جيئن حملو ڪندڙن لاءِ جنگ جاري رکڻ ناممڪن بڻجي وڃي. الجزيره موجب، هن ايران جي دفاعي پريس نيوز ايجنسي سان ڳالهائيندي چيو: “آمريڪي ڌر پاران مفاهمتي يادداشت جي ڀڃڪڙي کانپوءِ هاڻي اسان جنگ جي هڪ نئين مرحلي ۾ داخل ٿي چڪا آهيون.” اڪرامينيا چيو ته ايران جون هٿياربند فوجون آمريڪي جارحيت جي جواب ۾ جوابي ڪارروايون ڪري رهيون آهن، ۽ اهي ڪارروايون ان وقت تائين جاري رهنديون، جيستائين آمريڪا ايران جي بنيادي ڍانچي ۽ سامونڊي ساحلي علائقن تي حملا بند نٿو ڪري. هن وڌيڪ چيو: “اسان جنگبندي واري موقعي مان مڪمل فائدو وٺندي پنهنجي حالتن ۽ جنگي صلاحيتن کي وڌيڪ بهتر بڻايو آهي، ۽ اڄ اسان اڳ کان وڌيڪ تيار آهيون.”
ايران جون اردن ۾ آمريڪي بيٽري ۽ راڊار تباهه ڪرڻ جي دعويٰ
ايران جي اسلامي انقلابي گارڊ ڪور (IRGC) دعويٰ ڪئي آهي ته هن اردن ۾ موجود آمريڪي فوجي اثاثن تي حملا ڪيا آهن. الجزيره موجب، آءِ آر جي سي چيو ته هن: آمريڪي THAAD ميزائل دفاعي نظام جي ريڊار کي تيز حملن ذريعي تباهه ڪيو. پيٽرياٽ ميزائل دفاعي نظام ۽ سي-رام (C-RAM) ريڊار کي به نشانو بڻائي تباهه ڪيو. آمريڪي فوجي اڏي جي ايندھن جا ٽينڪ باهه ڏئي ساڙي ڇڏيا. وڏي هيليڪاپٽر سامان جي گودام ۽ هيليڪاپٽرن جي مرمت ۽ سار سنڀال واري شيڊ کي به باهه ڏئي تباهه ڪيو. آءِ آر جي سي اردن جي عوام کي مخاطب ٿيندي چيو ته سندس ڪارروايون اردن جي خودمختياري جي خلاف ناهن، پر آمريڪي فوج جي موجودگي ئي اردن جي خودمختياري جي ڀڃڪڙي آهي، تنهنڪري آمريڪي فوج کي نشانو بڻائڻ قانوني ۽ ضروري قدم آهي. هن دعويٰ تي اردن طرفان فوري طور ڪو به ردعمل سامهون نه آيو.
ايران جي ڪويت ۾ آمريڪا کي وڏو نقصان پهچائڻ جي دعويٰ
ايران جي اسلامي انقلابي گارڊ ڪور دعويٰ ڪئي آهي ته هن ڪويت ۾ موجود آمريڪي فوجي اثاثن تي به حملا ڪيا آهن ۽ چيو آهي ته اهي حملا آمريڪا خلاف جوابي ڪارروائي آهن، نه ڪي ڪويتي عوام خلاف. الجزيره موجب، آءِ آر جي سي چيو ته هن علي السالم هوائي اڏي تي: فوجي سامان جو وڏو گودام، پيٽرياٽ ميزائل دفاعي نظام، ۽ آمريڪي MQ-9 ڊرونز جي هينگر کي نشانو بڻائي تباهه ڪيو. تنظيم وڌيڪ دعويٰ ڪئي ته هن العديري فوجي بيرڪن ۾ آمريڪي فوجين جي رهائشگاهن ۽ ٻن هيليڪاپٽر هينگرن تي به حملا ڪيا، جن ۾ جاني نقصان ٿيو ۽ هيليڪاپٽرن ۽ ڊرونن کي وڏو نقصان پهتو. آءِ آر جي سي اهو به چيو ته هن ايران ۾ ٽيليڪميونيڪيشن ٽاورن تي آمريڪي حملن جي جواب ۾ هڪ ٽيليڪميونيڪيشن ٽاور کي به نشانو بڻايو. ڪويت جي عوام کي مخاطب ٿيندي آءِ آر جي سي چيو ته: “توهان جي زميني سالميت ۽ خودمختياري جي ڀڃڪڙي ايران نه، پر آمريڪا ڪئي آهي.” تنظيم موجب سندن حملا صرف انهن علائقن تي آهن، جتي آمريڪي فوج موجود آهي ۽ جيڪي عملي طور ڪويت جي سرحدي فورسن جي ڪنٽرول کان ٻاهر آهن، جتي آمريڪي فوج پنهنجي مرضي سان ماڻهن کي آڻي ۽ وٺي وڃي ٿي. هن بيان ۾ وڌيڪ چيو ويو: “تنهنڪري توهان جي زميني سالميت ۽ خودمختياري جي ڀڃڪڙي آمريڪا ڪئي آهي، اسان نه. اسان انهن علائقن تي حملو ڪري رهيا آهيون، جيڪي آمريڪي فوج جي قبضي هيٺ آهن، ۽ اها فوج ڏوهن کان سواءِ ٻيو ڪجهه به نٿي ڄاڻي.”
تبصرے بند ہیں۔