ڊيلاس:آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ اربع ڏينهن چيو آهي ته جيڪڏهن ريپبلڪن پارٽي نومبر ۾ ٿيندڙ مڊٽرم چونڊن ۾ ڪانگريس تي پنهنجو ڪنٽرول برقرار رکڻ ۾ ڪامياب ٿي وئي ته هو هر بالغ آمريڪي شهري کي 5 هزار ڊالر جو ”ٽرمپ ڊيويڊنڊ“ ڏيندو. اهو ووٽرن کي پنهنجي پارٽي جي حمايت لاءِ راغب ڪرڻ جي هڪ غيرمعمولي ڪوشش آهي.
ٽرمپ اها تجويز پنهنجي ريپبلڪن پارٽي جي پهرين مڊٽرم ڪنوينشن دوران پيش ڪئي، پر فوري طور واضح نه ٿي سگهيو ته اهي ادائگيون ڪهڙي طريقي سان ڪيون وينديون يا اهي قانوني به هونديون يا نه. آمريڪا ۾ لڳ ڀڳ 27 ڪروڙ بالغ ماڻهو آهن، تنهن ڪري هن منصوبي تي لڳ ڀڳ 1.35 ٽريلين ڊالر خرچ اچي سگهي ٿو.
هڪ ڪلاڪ جاري رهندڙ پرائم ٽائيم خطاب دوران ٽرمپ دعويٰ ڪئي ته هن ”صدر جي حيثيت ۾ تاريخ جا عظيم ترين ٻه سال“ مڪمل ڪيا آهن. اهڙي ريت هن پاڻ کي چونڊن جي مرڪز ۾ آڻي ڇڏيو، باوجود ان جي ته سندس مقبوليت ۾ مسلسل گهٽتائي اچي رهي آهي.
پر اهو واضح نه هو ته سندس مهم واري انداز جي تقرير انهن اهم سوئنگ ووٽرن کي ڪيترو متاثر ڪندي، جيڪي راءِ شماري موجب ٽرمپ جي پارٽي کان پري ٿيندا پيا وڃن. انهن ووٽرن ۾ مهانگائي، زندگي جي وڌندڙ خرچن ۽ ايران سان جنگ بابت بيچيني وڌي رهي آهي.
هن چيو: ”جيڪڏهن اسان آمريڪا جو مستقبل ريڊيڪل کاٻي ڌر جي ڊيموڪريٽن جي حوالي ڪري ڇڏيون ته اسان جي قوم ايندڙ ڏهاڪو صرف پنهنجي پيرن تي ٻيهر بيهڻ ۾ گذاريندي.“
هن وڌيڪ چيو: ”ريپبلڪن کي ووٽ ڏيو ۽ اسان ايندڙ نسلن تائين دنيا کي پنهنجي پويان ڇڏي وينداسين.“
ٻن ڏينهن واري ڊيلاس ڪنوينشن ۾ ٽرمپ خميس ڏينهن اختتامي خطاب پڻ ڪندو، جڏهن ته نائب صدر جي ڊي وينس اهم خطاب ڪندو. هي اجتماع ان ڳالهه کي اجاگر ڪري ٿو ته ريپبلڪن پارٽي جون سياسي اميدون ٽرمپ سان ڪيتري حد تائين ڳنڍيل آهن ۽ 3 نومبر تي ٿيندڙ مڊٽرم چونڊن کان اڳ پارٽي جي حڪمت عملي به پيش ڪري ٿو.
اها تقريب صدر ٽرمپ جي چوڌاري ايتري مرڪوز هئي، جو ريپبلڪن نيشنل ڪميٽي جي چيئرمين جو گروٽرز غيررسمي طور ان کي ”ٽرمپاپالوزا“ جو نالو ڏنو، جيڪو مشهور موسيقي ميلي ”لالاپالوزا“ ڏانهن اشارو آهي.
ٽرمپ تي ايترو ڀروسو ڪرڻ هڪ خطرناڪ سياسي شرط پڻ آهي، ڇاڪاڻ ته پارٽي اها اميد رکي ٿي ته هو انهن ئي ووٽرن کي ٻيهر متحرڪ ڪري سگهندو، جن ٻه سال اڳ کيس صدر بڻايو هو. پر عوامي راءِ شماريون ظاهر ڪن ٿيون ته سندس مقبوليت جي شرح تاريخ جي گهٽ ترين سطح تي پهچي وئي آهي. صدر چيو ته چونڊن واري ڏينهن تائين باقي اٺن هفتن دوران هو اهم مقابلي وارن رياستن ۽ چونڊ ضلعن جا ڪيترائي دورا ڪندو.
ٽرمپ چيو: ”مان توهان کان چئي رهيو آهيان ته تصور ڪريو ته مان پاڻ بيلٽ تي موجود آهيان.“ سندس اهو جملو شايد ڊيموڪريٽڪ مهم جي حڪمت عملي ٺاهيندڙن کي به ايترو ئي پسند آيو هجي جيترو ”ميگا“ حمايت ڪندڙن کي.
ڪنوينشن خاص طور انهن ريپبلڪن اميدوارن لاءِ هڪ ڏکيو فيصلو پيش ڪيو، جيڪي سخت مقابلي واريون چونڊون وڙهي رهيا آهن. انهن کي شايد پنهنجي مقبوليت وڌائڻ لاءِ ٽرمپ کان ڪجهه فاصلو رکڻ جي ضرورت هجي، پر ساڳئي وقت اهي ٽرمپ جي انتهائي وفادار حمايت ڪندڙن کي ناراض ڪرڻ جو خطرو به برداشت نٿا ڪري سگهن.
اهڙن ڪيترن ئي ريپبلڪن اڳواڻن ڪنوينشن ۾ شرڪت نه ڪئي، جن ۾ مشي گن جو نمائندو ٽام بيريٽ، الاسڪا جو سينيٽر ڊين سليوان ۽ مين جي سينيٽر سوزن ڪولنز شامل آهن. اهي سڀئي هن سرءُ ۾ مضبوط ڊيموڪريٽڪ مخالفن کي منهن ڏئي رهيا آهن.
تنهن هوندي به ڪجهه ريپبلڪن اڳواڻ ڊيلاس پهتا. ريپبلڪن نيشنل ڪميٽي جي شيڊول موجب، ايوان نمائندگان ۽ سينيٽ جي سخت مقابلي وارن چونڊن ۾ گهٽ ۾ گهٽ 16 اميدوارن کي خطاب ڪرڻ لاءِ مقرر ڪيو ويو هو.
اربع ڏينهن خطاب ڪندڙن ۾ ٽيڪساس جو اٽارني جنرل ڪين پيڪسٽن پڻ شامل هو، جيڪو ٽرمپ جو ويجهو اتحادي آهي ۽ ڊيموڪريٽڪ قانون ساز جيمس ٽالاريڪو خلاف سينيٽ جي سخت مقابلي ۾ آهي. اوهايو جو سينيٽر جان هسٽڊ پڻ خطاب ڪيو، جيڪو اڳوڻي سينيٽر شيرڊ برائون کي منهن ڏئي رهيو آهي.
جيتوڻيڪ ٽرمپ دعويٰ ڪئي ته 21 هزار ماڻهن جي گنجائش وارو ميدان مڪمل ڀريل هو، پر سندس خطاب دوران مٿيان حصا وڏي حد تائين خالي نظر آيا.
ڊيموڪريٽن کي ”سوشلسٽ ۽ ڪميونسٽ“ قرار ڏيڻ
جڏهن ريپبلڪن اڳواڻن ڪنوينشن کي ٽرمپ جي پاليسين کي اجاگر ڪرڻ جو موقعو قرار ڏنو هو، تڏهن شروعاتي اڪثر مقرر ڪندڙن جو ڌيان ڊيموڪريٽن تي سخت تنقيد ڪرڻ تي رهيو. خاص طور ٽرانسجينڊر عورتن جي راندين ۾ شرڪت ۽ سرحدي سيڪيورٽي جهڙن معاملن تي ڊيموڪريٽن کي انتهاپسند قرار ڏنو ويو، جيڪي پارٽي جي بنيادي ووٽرن کي خوش ڪندڙ سياسي موضوع آهن.
ووٽرن پاران مسلسل اهم ترين مسئلن طور بيان ڪيل ايران سان جنگ ۽ زندگي جي وڌندڙ خرچن کي نسبتاً گهٽ اهميت ڏني وئي.
ڪنوينشن ۾ شرڪت ڪندڙ الاباما جي رياستي نمائندي ارني ياربرو چيو ته ٽرمپ کي ووٽرن کي وڌيڪ واضح طور ٻڌائڻ جي ضرورت آهي ته ايران سان جنگ ڪيتري عرصي تائين هلي سگهي ٿي ۽ سندس انتظاميا جا مقصد ڪهڙا آهن. هن چيو: ”ماڻهو اهو محسوس ڪرڻ چاهين ٿا ته اسان ڪنهن نه ختم ٿيندڙ چڪر ۾ ڦاسي نه وڃون.“
ٽرمپ تهران تي حملي جي پنهنجي فيصلي جو دفاع ڪندي چيو ته هن اهو قدم ايران کي ايٽمي هٿيار ٺاهڻ کان روڪڻ لاءِ کنيو. هن اهو به واعدو ڪيو ته ”جيئن ئي اسان ايران سان جنگ کٽينداسين، تيل جون قيمتون تيزي سان گهٽجي وينديون.“ هن دعويٰ ڪئي ته اها فتح جلد حاصل ٿيندي.
پر ڇهن مهينن کان وڌيڪ عرصو گذرڻ باوجود جنگ ختم ٿيڻ جا ڪي واضح آثار نظر نٿا اچن، جڏهن ته آمريڪا ۽ اسرائيل ايران تي حملا شروع ڪيا هئا. تجزيه نگارن جو چوڻ آهي ته ايران جو ايٽمي پروگرام مڪمل طور ختم ناهي ٿيو. ايران ايٽمي هٿيار ٺاهڻ جي ڪوشش ڪرڻ جي ترديد ڪري ٿو.
ٽرمپ اسٽيج تي اچڻ کان اڳ ڪيترن ئي مقرر ڪندڙن ڊيموڪريٽن کي ”سوشلسٽ“ ۽ ”ڪميونسٽ“ قرار ڏنو. اهو ٽرمپ جي انهن مشهور تنقيدي جملن جي گونج هئي، جيڪي ڊيموڪريٽڪ پارٽي جي پرائمري چونڊن ۾ ڊيموڪريٽڪ سوشلسٽن جي ڪجهه ڪاميابين کان پوءِ هو بار بار استعمال ڪندو رهيو آهي.
ڏکڻ ڪيرولائنا جي سينيٽر ٽم اسڪاٽ، جيڪو ريپبلڪن پارٽي جي سينيٽ مهم جي ذميوار اداري جو چيئرمين آهي، چيو ته ڊيموڪريٽس ”خطرناڪ، ريڊيڪل ۽ عجيب“ آهن.
اربع جي پروگرام ۾ ڊيموڪريٽڪ آمريڪي سينيٽر جان فيٽرمن جي اڳواٽ رڪارڊ ڪيل هڪ حيران ڪندڙ وڊيو پڻ شامل هئي. هن پنسلوانيا مان پنهنجي ساٿي سينيٽر ۽ ريپبلڪن ڊيو ميڪ ڪارمڪ جو تعارف پنهنجي ”تمام ويجهي دوست“ طور ڪرايو ۽ چيو ته هو رياست جي اسٽيل صنعت جي تحفظ لاءِ ٽرمپ سان گڏجي ڪم ڪندو.
فيٽرمن جي هن غيرمعمولي شرڪت مان لڳي ٿو ته مڊٽرم چونڊن کان اڳ ڊيموڪريٽڪ پارٽي کي درپيش نظرياتي اختلافن کي وڌيڪ اجاگر ڪرڻ مقصد هو. فيٽرمن جو کاٻي ڌر جي ڊيموڪريٽن سان اختلاف وڌندو رهيو آهي، پر هن انهن قياس آرائين کي رد ڪيو آهي ته هو پارٽي ڇڏي سگهي ٿو.
ٻنهي پارٽين لاءِ هن ڪنوينشن جون وڏيون سياسي اهميتون آهن. چونڊن ۾ ٻن مهينن کان به گهٽ وقت رهجي ويو آهي ۽ ريپبلڪن پارٽي کي ڪانگريس جي گهٽ ۾ گهٽ هڪ ايوان تان پنهنجو ڪنٽرول وڃائڻ جو خطرو آهي. عوامي راءِ شماريون ظاهر ڪن ٿيون ته ڊيموڪريٽڪ ووٽر ووٽ ڏيڻ لاءِ وڌيڪ پرجوش آهن، جڏهن ته ٽرمپ جي مقبوليت تمام گهٽ سطح تي آهي.
هي تقريب اين ايف ايل سيزن جي شروعات سبب ٽي وي ناظرين جي حوالي سان سخت مقابلي کي پڻ منهن ڏئي رهي هئي. سيزن جي افتتاحي رات نيو انگلينڊ پيٽريئٽس ۽ سيئٽل سي هاڪس وچ ۾ سپر بائول جي ٻيهر مقابلي واري ميچ سان گڏ ٿي.
ان باوجود، ايران سان جنگ ۽ مهانگائي بابت ڪيترن ئي مهينن کان جاري منفي خبرن کان پوءِ ڪيترائي ريپبلڪن سمجهن ٿا ته هي اجتماع سندن اميدوارن کي اڳتي آڻڻ، ڊيموڪريٽن سان سياسي فرق واضح ڪرڻ ۽ ريپبلڪن ووٽرن ۾ جوش پيدا ڪرڻ جو بهترين موقعو آهي. رائٽرز جي سروي موجب، ريپبلڪن ووٽرن ۾ ووٽ ڏيڻ لاءِ ڊيموڪريٽن جي ڀيٽ ۾ گهٽ جوش نظر اچي رهيو آهي.
تبصرے بند ہیں۔