لاس اينجلس: شهر جي اتر اوڀر ۾ واقع ايڊورڊز ايئر فورس بيس تان سومر جي صبح اڏام ڀرڻ کان ٿوري دير پوءِ هڪ بي-52 بمبار جهاز حادثي جو شڪار ٿي ويو، جنهن ۾ عملي جا اٺ ميمبر فوت ٿي ويا.
هي 1982ع کان پوءِ بي-52 بمبار سان پيش آيل سڀ کان وڌيڪ جاني نقصان وارو حادثو آهي. ان حادثي ۾ سيڪرامينٽو ڀرسان ميٿر ايئر فورس بيس تي تربيتي آزمائشي اڏام دوران عملي جا 9 ميمبر مارجي ويا هئا، جيئن ان وقت ايسوسيئيٽيڊ پريس رپورٽ ڪيو هو.
اختيارين موجب، سومر جي حادثي ۾ شامل بي-52 اسٽراٽوفورٽريس هڪ معمولي آزمائشي مشن تي هو، جنهن مقامي وقت موجب صبح 11:20 وڳي هن ڏورانهين هوائي اڏي تان اڏام ڀري هئي. هاڻي ان واقعي کي بچاءَ بدران لاشن ۽ جهاز جي باقيات جي هٿ ڪرڻ واري آپريشن طور ڏٺو پيو وڃي.
ڪرنيَل جيمز هيز هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو: “هي انتهائي المناڪ حادثو هو، جنهن مان بچڻ ناممڪن هو.”
بيس موجب، هنگامي امدادي ٽيمون فوري طور تي حادثي واري هنڌ پهتيون. جهاز جي ڪريش ٿيڻ کان پوءِ آسمان ڏانهن ڪاري دونهي جو وڏو ڪڪر اڀريو.
چيف ماسٽر سارجنٽ جوشوا ٽي. اسڪارلوڪن چيو ته ايندڙ ڪجهه ڪلاڪن دوران فوتين جي خاندانن کي آگاهه ڪرڻ جو عمل جاري رهندو. هن ٻڌايو ته عملي ۾ فوجي اهلڪار، سرڪاري سول ملازم ۽ سرڪاري ٺيڪيدار شامل هئا.
جهاز ٺاهيندڙ ڪمپني بوئنگ چيو ته سندس ٻن ملازمن به سومر واري اڏام ۾ شرڪت ڪئي هئي. ڪمپني بيان ۾ چيو: “اسان سندن خاندانن سان رابطي ۾ آهيون ۽ هر ممڪن سهڪار فراهم ڪري رهيا آهيون.”
ايئر فورس جي سيڪريٽري Troy E. Meink ۽ آمريڪي ايوان نمائندگان جي اسپيڪر مائيڪ جانسن سوشل ميڊيا تي فوت ٿيلن جي خاندانن سان تعزيت جو اظهار ڪيو.
ايئر فورس اختيارين موجب، بي-52 بمبار ريڊار جي جديدڪاري واري پروگرام جي حمايت ۾ هڪ آزمائشي مشن سرانجام ڏئي رهيو هو.
سي اين اين سان لاڳاپيل ٽي وي اسٽيشن KCAL جي وڊيو موجب، بيس جي رن وي تي باهه سبب ڪارو ٿيل وڏو نشان ۽ ڪجهه دونهون باقي هو، پر جهاز جي تباهه ٿيل حصن کي واضح طور سڃاڻڻ مشڪل هو.
ڪرنيَل هيز موجب، بيس کي ٻيهر کوليو ويو آهي، پر اڱاري تائين آپريشن محدود رکيا ويا آهن.
فوجي اختياريون واقعي جي جاچ شروع ڪندا، پر حادثي جي صحيح سببن بابت تفصيلي ڄاڻ لڳ ڀڳ ڇهن مهينن تائين عوام آڏو نه اچي سگهندي.
آزمائشي اڏامن لاءِ مشهور بيس
ايڊورڊز ايئر فورس بيس تاريخي طور آزمائشي اڏامن لاءِ استعمال ٿيندو رهيو آهي. هتي نه رڳو ايئر فورس جا جهاز، پر ٻيا هوائي جهاز، هيليڪاپٽر، ڊرون ۽ خلائي شٽل به آزمايا ويندا رهيا آهن، ڇاڪاڻ ته هتي ڊگها رن ويز موجود آهن.
رٽائرڊ آمريڪي نيوي ڪمانڊر ۽ پي-3 پائلٽ رچرڊ ڪولڪو چيو: “جيڪڏهن ڪا شيءِ اڏامي سگهي ٿي ته ان جي آزمائش ايڊورڊز ايئر فورس بيس تي ڪئي ويندي آهي. هتي دنيا جا بهترين آزمائشي پائلٽ ۽ انجنيئر موجود آهن.”
هن چيو ته آزمائشي اڏامن ۾ عام طور تمام تجربيڪار پائلٽ ۽ هوائي عملو شامل هوندو آهي، ۽ آزمائش جي نوعيت مطابق سول انجنيئر يا ٺاهيندڙ ڪمپني جا نمائندا به گڏ هوندا آهن. هن وڌيڪ چيو ته بيس وٽ ڪنهن به حادثي کي منهن ڏيڻ لاءِ مضبوط هنگامي امدادي نظام پڻ موجود آهي.
هاڻي اختيارين کي حادثي واري هنڌ کي محفوظ بڻائڻ، ممڪن انساني باقيات ۽ ثبوت گڏ ڪرڻ، سار سنڀال جا رڪارڊ حاصل ڪرڻ ۽ سموري معلومات جو جائزو وٺي حادثي جا سبب معلوم ڪرڻا پوندا.
بي-52 فوجي آپريشنن جو اهم حصو
سومر جي حادثي جو شڪار بڻيل بي-52 جهاز ايئر فورس جي پراڻن ترين جهازن مان هڪ آهي، جيڪو پهريون ڀيرو 1955ع ۾ سروس ۾ شامل ٿيو هو.
هي ڊگهي فاصلي تائين مار ڪندڙ ڳرو بمبار جهاز آهي، جيڪو عام طور پنج ماڻهن جي عملي سان اڏام ڪندو آهي ۽ 70 هزار پائونڊ تائين بم ۽ ٻيو بارودي سامان کڻي سگهي ٿو.
هن وقت استعمال ٿيندڙ نسخو، بي-52 ايڇ، اڃا تائين ايئر فورس جي هٿيارن جي ذخيرن ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو. حادثي کان اڳ اهڙا 76 جهاز موجود هئا. اهو جهاز آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ جاري تڪرار دوران بمباري وارن مشنن ۾ پڻ استعمال ٿيو آهي. بي-52 ايڇ ايٽمي بم ۽ ايٽمي هٿيارن سان ليس ڪروز ميزائل به کڻي سگهي ٿو.
سومر واري حادثي کان اڳ هن جهاز سان لاڳاپيل آخري جاني نقصان وارو حادثو 2008ع ۾ پيش آيو هو، جڏهن ڇهه ايئر فورس اهلڪار گوام ڀرسان پئسفڪ سمنڊ ۾ بي-52 جهاز جي ڪريش ٿيڻ سبب مارجي ويا هئا.
بوئنگ پاران تيار ڪيل هي بمبار 1962ع کان پوءِ پيداوار ۾ ناهي، پر مختلف جديدڪاري منصوبن ذريعي ان کي سروس ۾ رکيو ويو آهي. تازو ايئر فورس بي-52 جي نون انجڻن جي ڊيزائن لاءِ هڪ نئون اپ گريڊ پروگرام به شروع ڪيو آهي، جنهن جي متوقع لاڳت 48.6 ارب ڊالر آهي.
ڇاڪاڻ ته هي جهاز هاڻي تيار نٿو ڪيو وڃي، تنهن ڪري جيڪڏهن ڪنهن جهاز جي متبادل جي ضرورت پوي ته ان لاءِ ايريزونا جي Davis-Monthan Air Force Base ۾ موجود “بونيارڊ” مان ختم ڪيل جهازن جا حصا استعمال ڪيا ويندا آهن، جيئن 2016ع ۾ گوام ۾ پيش آيل هڪ غير جاني حادثي کان پوءِ ڪيو ويو هو، جنهن ۾ هڪ بي-52 ايڇ تباهه ٿي ويو هو.
تبصرے بند ہیں۔