جڪارتا: انڊونيشيا جي ڊزاسٽر مٽِيگيشن ايجنسي موجب، ڇنڇر ڏينهن صبح سوير انڊونيشيا ۾ 7.7 شدت جو زلزلو اچڻ کانپوءِ گهٽ ۾ گهٽ 47 ماڻهو فوت ٿي ويا آهن.
سرچ ۽ ريسڪيو آپريشن شروع ٿيڻ سان فوتين جو سرڪاري انگ وڌي رهيو آهي. نيشنل ڊزاسٽر مئنيجمينٽ ايجنسي (BNPB) موجب ڪيترائي ماڻهو مختلف درجي ۾ زخمي پڻ ٿيا آهن.
زلزلي ۽ ان کانپوءِ ايندڙ ڪيترن ئي آفٽر شاڪس سبب علائقي ۾ سوين عمارتن کي پڻ نقصان پهتو آهي.
زلزلو ڇنڇر ڏينهن مقامي وقت مطابق صبح 5 وڳي کان ٿورو اڳ جمعي ڏينهن 22:00 GMT) فلورس ٻيٽ تي آيو. انڊونيشيا جي موسميات ۽ جيو فزڪس ايجنسي موجب زلزلي جو مرڪز زمين جي 15 ڪلوميٽر هيٺ هو. زلزلو جيترو گهٽ اونهائي تي ايندو آهي، اوترو ئي عام طور تي ان جا مٿاڇري تي اثر وڌيڪ تباهه ڪندڙ هوندا آهن.
ساڳئي علائقي ۾ طاقتور آفٽر شاڪس پڻ محسوس ڪيا ويا، جن مان هڪ جي شدت 6.1 هئي. ڇنڇر ڏينهن بعد ۾ اتر سماٽرا ۾ پڻ 6.4 شدت جو زلزلو محسوس ڪيو ويو، جنهن جي اونهائي 163 ڪلوميٽر هئي.
ماوميري بندرگاهه تي ٺاهيل وڊيو ۾ ڏسي سگهجي ٿو ته ٽرمينل عمارت مان ڪنڪريٽ جا وڏا ٽڪرا ڪري انهن مسافرن تي پيا، جيڪي ٻيٽن وچ ۾ هلندڙ فيري تي سوار ٿيڻ لاءِ انتظار ڪري رهيا هئا. ٻيڙيءَ ڏانهن ويندڙ رستو (گينگ وي) ڪرڻ سبب ڪجهه ماڻهو سمنڊ ۾ به وڃي ڪريا.
ايسٽ نوسا ٽينگارا صوبي جي گورنر ايمانوئل ميلڪيادس لاڪا لينا هڪ پريس ڪانفرنس ۾ ٻڌايو ته فوت ٿيل ماڻهو ملبي هيٺ دٻجي پنهنجي ننڊ ۾ ئي مارجي ويا.
ايسٽ نوسا ٽينگارا جي سڪا علائقي ۾ سامونڊي ڪناري ڀرسان واقع ڳوٺ تاليبورا جي رهواسي آرنولڊ ويليانتو ٻڌايو ته کيس ”تمام شديد لوڏن“ سبب ننڊ مان جاڳ ٿي وئي.
هن چيو، ”مان ڇرڪ ڀري جاڳيس ۽ فوري طور پنهنجي ٻارن جي ڪمري ڏانهن ويس.“ هن بي بي سي کي ٻڌايو ته ڪيترائي ماڻهو اڳ ئي جبلن ڏانهن ڀڄي ويا هئا.
هن وضاحت ڪندي چيو، ”ڪجهه ٻيا رهواسي روڊ جي ڪناري بيٺا هئا، ڇاڪاڻ ته سمنڊ جو پاڻي به پوئتي هٽي ويو هو. پاڻي ڪافي دير تائين گهٽ رهيو، تنهنڪري سڀ ماڻهو خوفزده ٿي ويا ۽ ڊوڙڻ لڳا. مان ڪميونٽي هيلٿ سينٽر ڏانهن ويس ته اتي جا ماڻهو اڳ ئي ٻاهر ڪڍيا ويا هئا.“
سونامي جي وارننگ جاري ڪئي وئي، پر شروعاتي زلزلي کان لڳ ڀڳ 3 ڪلاڪ پوءِ اها وارننگ واپس ورتي وئي، ڇاڪاڻ ته سمنڊ جي سطح ۾ ڪو اهم اضافو رڪارڊ نه ڪيو ويو.
اختيارين طرفان سونامي جي وارننگ جاري ٿيڻ کانپوءِ موٽر سائيڪلن تي ماڻهن جو هڪ وڏو وهڪرو سامونڊي ڪناري کان اندروني علائقن ڏانهن ويندي نظر آيو. BNPB موجب 2,000 ماڻهو پاڻ ئي محفوظ هنڌن ڏانهن لڏپلاڻ ڪري ويا.
ڊزاسٽر ايجنسي وڌيڪ ٻڌايو ته منگراي صوبو سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿيل علائقن مان هڪ آهي. ايجنسي موجب منگراي صوبي ۾ 24 فوتگيون، ايسٽ منگراي صوبي ۾ 17، سڪا صوبي ۾ 3 فوتگيون رڪارڊ ڪيون ويون آهن، جڏهن ته نگادا، اينڊي ۽ ويسٽ منگراي صوبن مان هر هڪ ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ فوتگي ٿي آهي.
گهٽ ۾ گهٽ ٻه ماڻهو سخت زخمي ۽ 11 ڄڻا معمولي زخمي ٿيا آهن.
ويليانتو ٻڌايو ته تاليبورا جا ڪيترائي رهواسي آفٽر شاڪس سبب خوفزده آهن ۽ پنهنجن گهرن ڏانهن واپس وڃڻ بدران ٻاهر رهڻ کي ترجيح ڏئي رهيا آهن.
مرڪزِ زلزلو جي اولهه ۾ واقع شهر روتينگ جي يونيورسٽي ليڪچرار يوليان جويتا ايڪاليا ٻڌايو ته وڌيڪ لوڏن جي خوف سبب هن پنهنجو چلهو گهر کان ٻاهر ڪڍي ڇڏيو ۽ اتي ئي کاڌو پچائڻ شروع ڪيو.
هن نيوز ايجنسي اي ايف پي کي ٻڌايو، ”مون ڪڏهن به ايترو وڏو زلزلو محسوس نه ڪيو آهي. ائين محسوس ٿيو ڄڻ اسان ٽرامپولين تي بيٺا هجون ــ اهو واقعي خوفناڪ هو.“
علائقي ۾ تباهي جي مڪمل صورتحال جو اندازو لڳائڻ ۾ وقت لڳندو، ڇاڪاڻ ته اهو علائقو ڏورانهين ۽ جبلن تي مشتمل آهي.
ابتدائي رپورٽن موجب 150 کان وڌيڪ گهرن کي سخت نقصان پهتو آهي. ان کان علاوه ڪيترن ئي تعليمي ادارن، 18 صحت مرڪزن، پنج عبادتگاهن، ڇهن سرڪاري آفيسن ۽ ٻين ڪيترين ئي عوامي سهولتن کي پڻ نقصان پهتو آهي. BNPB چيو آهي ته متاثر علائقن ڏانهن امداد موڪلي پئي وڃي.
ايجنسي ماڻهن کي پرسڪون رهڻ جي صلاح پڻ ڏني آهي ۽ چيو آهي ته سامونڊي ڪناري وارن علائقن ۽ انهن عمارتن يا ڍانچن کان پري رهن، جن ۾ نقصان جا آثار نظر اچن ٿا.
انڊونيشيا زلزلن ۽ آتش فشاني سرگرمين جي حوالي سان انتهائي حساس ملڪ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو ٽن وڏين ٽيڪٽونڪ پليٽن جي ملڻ واري هنڌ تي واقع آهي.
تبصرے بند ہیں۔