ڪراچي : سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه اڱاري ڏينهن صوبائي ڪابينا جي هڪ اجلاس جي صدارت ڪئي جنهن ۾ مالي، انفراسٽرڪچر، توانائي، صحت، سيڪيورٽي ۽ تعليمي قدمن جي هڪ وسيع پيڪيج جي منظوري ڏني وئي، جنهن ۾ سڄي صوبي ۾ پاڻي جي فراهمي ۽ نڪاسي جي اسڪيمن لاءِ 8.825 ارب رپين جا اضافي فنڊ ۽ ڪراچي لاءِ 11.198 ارب رپين جا وڏا انفراسٽرڪچر منصوبا شامل آهن. وزيراعليٰ هائوس ۾ ٿيندڙ اجلاس ۾ صوبائي وزيرن، صلاحڪارن، خصوصي معاونن، چيف سيڪريٽري ۽ ٻين اعليٰ آفيسرن شرڪت ڪئي. وزير لوڪل گورنمينٽ سيد ناصر شاهه پاران پيش ڪيل فنانس بابت ڪابينا ڪميٽي جي سفارشن تحت ڪابينه مالي سال 2025-26 لاءِ پاڻي جي فراهمي ۽ نڪاسي جي شعبي ۾ 16 سالياني ترقياتي پروگرام (ADP) اسڪيمن لاءِ 8.824 ارب رپين جي اضافي فنڊن جي منظوري ڏني. هن رقم مان، 6.206 ارب رپيا اي ڊي پي بلاڪ الويڪيشن مان ٻيهر رکيا ويندا جڏهن ته 2.618 ارب رپيا ٻئي ترقياتي الويڪيشن مان ايندا. وڏي وزير لاڳاپيل انتظامي شعبن کي هدايت ڪئي ته هو ان ڳالهه کي يقيني بڻائين ته سموريون ادائيگيون موجوده مالي سال جي اندر ضروري ڪوڊل فارملٽيز (قانوني تقاضائون) پوريون ڪرڻ کانپوءِ ڪيون وڃن. هڪ ٻئي وڏي فيصلي ۾ ڪابينا ڪراچي ميگا پروجيڪٽ تحت 11 غير اي ڊي پي (non-ADP) انفراسٽرڪچر اسڪيمن جي منظوري ڏني جن کي اي ڊي پي 2025 – 26 جي ‘نيون ترقياتي ڪوششون الويڪيشن’ ذريعي مالياتي مدد ڏني ويندي. انهن منصوبن جي مجموعي تخميني لاڳت 11.198 ارب رپيا آهي. انهن اسڪيمن ۾ ڪراچي جي اهم روڊن ۽ ٽرانسپورٽ ڪوريڊورز جي بهتري ۽ بحالي شامل آهي، جهڙوڪ حاجي ابراهيم عيسٰي روڊ، حاجي ڪيمپ روڊ، ڪورنگي لنڪ روڊ، ميرين ڊرائيو کي ڳنڍيندڙ ڪلفٽن جا روڊ، اسڪيم-33 ۾ مهران ۽ پاجيرو روڊ، ڪورنگي ڪريڪ ائربيس روڊ، گلزار هجري ۾ جناح ايسوسيئيشن (جناح ايمونيو) جي توسيع، ۽ بالڊيا اسٽيڊيم روڊ پروجيڪٽ جيڪو شاهراهه اورنگي کي حب ريور روڊ سان ڳنڍي ٿو. ڪابينا ٽرئفڪ جي رواني ۽ شهري رابطي کي بهتر بڻائڻ لاءِ اتر ڪراچي ۾ پاور هائوس چورنگي ۽ سرجاني ٽائون ۾ 4-ڪي چورنگي تي ٻن وڏن پُلن جي تعمير جي پڻ منظوري ڏني. انهن اسڪيمن کي شروع ڪرڻ لاءِ، ڪابينا موجوده مالي سال دوران اي ڊي پي مان 560 ملين رپيا – جيڪي ڪل تخميني لاڳت جو لڳ ڀڳ پنج سيڪڙو آهن – منظور ڪيا. ٻئي پاسي ڪابينا 485 ملين رپين جي لاڳت سان ”درگاهه قلندر لعل شهباز، لعل باغ ۽ سول سينٽر، سهون جي بحالي ۽ اپ لفٽنگ“ جي عنوان سان هڪ غير اي ڊي پي اسڪيم جي منظوري ڏني. هن منصوبي جو مقصد حضرت لعل شهباز قلندر جي مزار ۽ ان سان لڳل عوامي جڳهن جي چوڌاري سهولتن ۽ انفراسٽرڪچر کي بهتر بڻائڻ آهي. موجوده مالي سال لاءِ 24.25 ملين رپين جي شروعاتي الويڪيشن، جيڪا منصوبي جي لاڳت جي پنج سيڪڙو جي برابر آهي، منظور ڪئي وئي آهي. مراد علي شاهه شهري انفراسٽرڪچر کي بهتر بڻائڻ، عوامي خدمتن کي وڌائڻ ۽ عوامي فنڊن جي شفاف استعمال کي يقيني بڻائڻ لاءِ صوبائي حکومت جي عزم کي ورجايو. ڪابينا صوبي جي آئيني طور تي لازمي 12.5 سيڪڙو قدرتي گئس جي رائلٽي مڪمل طور تي نقدي جي بجاءِ، فيلڊ-ٽو-فيلڊ جي بنياد تي جنسي صورت ۾ (ان ڪائنڊ) حاصل ڪرڻ لاءِ هڪ نئين فريم ورڪ جي شروعات جي پڻ منظوري ڏني. هي تجويز جيڪا آئين جي آرٽيڪل 161(1)(a)، پيٽروليم ائڪٽ 1949، ۽ لاڳو پيٽروليم ايسپلوئريشن اينڊ پروڊڪشن پاليسيز اينڊ رولز سان مطابقت رکي ٿي، هڪ هائبرڊ ماڊل جو تصور پيش ڪري ٿي جنهن تحت چونڊيل گئس فيلڊز ان ڪائنڊ (جنسي) رائلٽي سسٽم ڏانهن منتقل ٿينديون جڏهن ته باقي فيلڊز لاءِ موجوده ڪيش ميڪانيزم جاري رهندو. وڏي وزير چيو ته سندس حکومت کي اميد آهي ته هي بندوبست روينيو جي پيداوار کي وڌائيندو، توانائي جي سيڪيورٽي کي بهتر بڻائيندو، مقامي صنعت کي هٿي ڏيندو ۽ مارڪيٽ سان لاڳاپيل قيمتن تي رائلٽي گئس جي مونيٽائيزيشن (مالي فائدو حاصل ڪرڻ) کي ممڪن بڻائيندو. ڪابينا ۾ پيش ڪيل ڪاٿن مان معلوم ٿئي ٿو ته نئون ميڪانيزم سنڌ لاءِ گئس جي وسيلن جي بهتر قيمت جي وصولي ذريعي 26 ارب رپين کان وڌيڪ جو اضافي ساليانو مالي فائدو پيدا ڪري سگهي ٿو. وڏي وزير انرجي سيڪريٽري جي سربراهي ۾ هڪ انٽر-ڊيپارٽمينٽل ڪميٽي جوڙڻ جي منظوري ڏني ته جيئن رائلٽي گئس جي ايگريگيشن، الويڪيشن، ڪمرشلائيزيشن، نيڪالي ۽ مونيٽائيزيشن لاءِ هڪ جامع پاليسي فريم ورڪ تيار ڪيو وڃي. ڪميٽي کي 30 ڏينهن اندر ڪابينه کي پيش ڪرڻ لاءِ پنهنجيون سفارشون فائنل ڪرڻ جو ڪم سونپيو ويو آهي.سنڌ ڪابينا پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ جي بندوبست تحت مارچ 2016 کان آڪٽوبر 2021 تائين 111 آئوٽ سورس ڪيل هيلٿ ڪيئر سهولتن – جن ۾ 105 رورل هيلٿ سينٽرز (RHCs) ۽ ڇهه تعلقو هيڊ ڪوارٽر (THQ) اسپتالون شامل آهن – جي انتظام مان پيدا ٿيندڙ بقايا واجبات کي حل ڪرڻ لاءِ انٽيگريٽيڊ هيلٿ سروسز (IHS) کي 395.019 ملين رپيا جاري ڪرڻ جي پڻ منظوري ڏني. اهو فيصلو باقي رهيل لائيبلٽي ڪليم جي جاچ لاءِ جوڙيل ڪميٽي جي سفارشن کانپوءِ ڪيو ويو آهي. تفصيلي جائزي کان پوءِ، ڪميٽي قابل قبول واجبات جو اندازو 395.019 ملين رپيا لڳايو، جنهن مان 11 غير تصديق ٿيل ملازمن سان لاڳاپيل 3.264 ملين رپيا ڪٽيا ويا. ڪابينا کي آگاهي ڏني وئي ته نومبر 2024 ۾ ڪابينا جي منظوري کانپوءِ 425.713 ملين رپيا اڳ ۾ ئي جاري ڪيا ويا هئا. تازي منظوري سان، آءِ ايڇ ايس جو باقي رهيل تصديق ٿيل لائيبلٽي ڪليم حل ٿي ويندو. سي ايم آءِ ايڇ ايس کي هدايت ڪئي ته هو تصديق ۽ رڪارڊ جي مقصدن لاءِ ڊائريڪٽر جنرل آڊٽ کي جاري ڪيل ۽ موجوده واجبات جا مڪمل رڪارڊ پيش ڪري. صحت جي شعبي ۾ ڪابينا سنڌ نرسنگ ورڪ فورس اسٽريٽجڪ پاليسي 2026–2040 جي منظوري ڏني – جيڪو وڌندڙ هيلٿ ڪيئر مطالبن، آبادي جي واڌ، اڀرندڙ بيمارين ۽ صحت جي خدمتن جي توسيع جي نظر ۾ صوبي جي نرسنگ ورڪ فورس کي مضبوط ڪرڻ لاءِ هڪ طويل المدتي فريم ورڪ آهي. پاليسي جو مقصد ورڪ فورس جي کوٽ، فيڪلٽي جي خال، نرسن جي اڻبرابر ورڇ، انفراسٽرڪچر جي خامين ۽ گورننس جي مسئلن کي حل ڪرڻ آهي. هي معياري داخلا، بهتر ڪلينڪل ٽريننگ، فيڪلٽي جي ترقي، واضح ڪيريئر پروگريشن رستن، لائسنسنگ جي سڌارن ۽ جديد ۽ ائڊوانسڊ نرسنگ اسٽريمز جي تخليق لاءِ قدمن جو نقشو پيش ڪري ٿي. وزير صحت ڊاڪٽر عذرا فضل ڪابينا کي ٻڌايو ته سنڌ ۾ هن وقت 34,817 رجسٽرڊ نرسون، مڊوائفون ۽ ليڊي هيلٿ وزيٽرز آهن، جن ۾ لڳ ڀڳ 23000 نرسون شامل آهن، جنهن ۾ نرسن جي ڊينسٽي (ڪثافت) ورلڊ هيلٿ آرگنائيزيشن (WHO) جي 3.33 جي بينچ مارڪ جي مقابلي ۾ صرف 0.63 في 1,000 آبادي آهي. هي پاليسي جديد نرسنگ ڪاليجن، سميوليشن ليبارٽريز، اسٽوڊنٽ هاسٽلز، نرسنگ ورڪ فورس انفارميشن سسٽم ۽ لاڳاپيل ادارن جي وچ ۾ مضبوط رابطي کي قائم ڪرڻ جو تصور پڻ ڏئي ٿي. ان جو مرحليوار نفاذ داخلا ۽ نصاب ۾ فوري سڌارن کان وٺي انفراسٽرڪچر ۽ ورڪ فورس جي توسيع ۾ طويل المدتي سيڙپڪاري تائين هوندو. وڏي وزير چيو ته هن ڪوشش سان قابليت رکندڙ نرسن جي پيداوار ۾ واڌارو، هيلٿ ڪيئر سروس جي ترسيل ۾ بهتري، ورڪ فورس جي پلاننگ مضبوط ٿيڻ ۽ سڄي سنڌ ۾ مريضن جي سار سنڀال جي مجموعي معيار کي بهتر بڻائڻ جي اميد آهي.بدلجندڙ سيڪيورٽي ضرورتن کي نظر ۾ رکندي، ڪابينه ڪائونٽر ٽيررازم ڊپارٽمينٽ (CTD) لاءِ 857.024 ملين رپين جي نظرثاني ٿيل خريداري پلان جي منظوري ڏني. ڪابينا سي ٽي ڊي جي آپريشنل صلاحيت کي مضبوط ڪرڻ لاءِ گهربل خصوصي سامان ۽ خدمتن جي خريداري لاءِ نيشنل ريڊيو اينڊ ٽيلي ڪميونيڪيشن ڪارپوريشن (NRTC) سان سڌي طرح معاهدو ڪرڻ جي اجازت ڏني.ڪابينا سمو ڳوٺ مان گذرندڙ شاهراهه ڀٽو جي 4.5 ڪيلوميٽر اوچي (ايليويٽيڊ) حصي تي لائيٽ پولز ۽ سولر پاورڊ اسٽريٽ لائيٽنگ جي انسٽاليشن لاءِ 171.205 ملين رپين جي منظوري ڏني. اهو جيڪو انڊيپينڊنٽ انجنيئر ۽ انڊيپينڊنٽ آڊيٽر پاران تصديق ٿيل آهي، وائيبليٽي گيپ فنڊ ذريعي مالياتي مدد حاصل ڪندو. ڪابينا پي پي پي پاليسي بورڊ جي ان فيصلي جي پڻ توثيق ڪئي جنهن ۾ 25 سالن جي رعايتي مدت (ڪنسيشن پيريڊ) دوران سولر لائيٽن جي متبادل ۽ سار سنڀال جي تخميني لاڳت جو جائزو ۽ ٻيهر تعين ڪرڻ شامل آهي. ڪابينا ريٽائرڊ ڊسٽرڪٽ اينڊ سيشن جج محترمه راشده صديقي جي قانون واري کاتي ۾ ٽن سالن جي مدت لاءِ صلاحڪار طور تقرري جي توثيق ڪئي. ان سان گڏ بيرسٽر سيد غلام شبير شاهه جي پراسيڪيوٽر جنرل سنڌ طور تقرري جي پڻ منظوري ڏني وئي. اعليٰ تعليم جي شعبي ۾، ڪابينه حبيب يونيورسٽي ايڪٽ 2012 ۾ ترميمن جي منظوري ڏني، جنهن جو مقصد ادارتي گورننس کي مضبوط ڪرڻ ۽ يونيورسٽي جي تعليمي ڍانچي کي بين الاقوامي معيارن سان هم آهنگ ڪرڻ آهي. ڪابينا فاطميه انٽرنيشنل يونيورسٽي، ڪراچي جي ڊرافٽ چارٽر جي پڻ منظوري ڏني، جنهن سان فاطميه هائر ايجوڪيشن سسٽم تحت هڪ نئين پرائيويٽ سيڪٽر يونيورسٽي جي قيام جو رستو هموار ٿيو آهي. تجويز ڪيل اداري جو مقصد معياري اعليٰ تعليم مهيا ڪرڻ، تحقيق ۽ جدت کي هٿي ڏيڻ، ۽ مختلف شعبن ۾ پروفيشنل ۽ اڪيڊمڪ عاليشان معيار کي فروغ ڏيڻ آهي.
تبصرے بند ہیں۔